Bilim
Silikonları ham maddeye döndüren kimyasal yöntem
Araştırmacılar, ticari silikon yağları ve esnek silikon malzemelerden üretimde kullanılabilen bir monomer elde etti. Nature’da yayımlanan çalışma, laboratuvar ölçeğinde bir kimyasal geri kazanım yolu gösteriyor.
Berlin Teknik Üniversitesi ve Bonn Üniversitesi araştırmacıları, dayanıklı silikonların kimyasal omurgasını parçalayarak diklorodimetilsilan adlı ham maddeyi geri kazanan bir yöntem geliştirdi. Hakem değerlendirmesinden geçen araştırma, 28 Ekim 2026’da Nature’da erken sürüm olarak yayımlandı.
Silikonların ısıya ve kimyasal değişime dayanıklı yapısı, kullanım ömürlerinin sonunda geri kazanımlarını da zorlaştırıyor. Yeni yöntem, silisyum–oksijen–silisyum bağlarını hedefliyor. Sililyum iyonunun başlattığı süreçte fosgen ve türevleri klorlama maddesi olarak kullanılıyor.
Deneyler doğrusal ve halkalı siloksanların yanı sıra ticari silikon yağlarını ve esnek silikon ürünleri kapsıyor. Ek belgede silikon boru, kapak ve mutfak kalıbı gibi ürünlerden hazırlanan karışımın da denendiği belirtiliyor.
Bir silikon yağı deneyinde ürün oluşumu nükleer manyetik rezonans ölçümünde %97 verimle saptandı. Karışımdan ayrıştırılarak elde edilen monomerin verimi ise %48 oldu. Bu iki değer farklı aşamaları anlatıyor; %97, toplanmış ürün miktarı olarak okunamıyor.
Silikonları halkalı siloksanlara dönüştüren kimyasal geri dönüşüm yolları zaten bulunuyor. Bu çalışma, doğrudan silikon üretiminde kullanılabilen diklorodimetilsilanı geri kazanarak mevcut seçeneklere başka bir kimyasal yol ekliyor.
Gösterim gram ölçeğinde kaldı. Ürün karışımı deneyinde çözünmeyen kalıntılar oluştu; araştırmacılar bunların dolgu ve pigmentlerden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Fosgen türevlerinin toksisitesi özel güvenlik koşulları gerektiriyor. Sonuçlar, sanayi ölçeğinde ekonomik uygulanabilirlik veya net çevresel kazanç gösterimi sunmuyor.
Kaynaklar
- Nature — hakemli araştırmanın erken yayını
- Araştırmanın ek deney belgesi — özellikle S2, S14 ve S15
- TU Berlin — araştırmacının yayın kaydı